Wij zijn Richard en Maaike, en sinds 21-06-2007 onafscheidelijk van elkaar.
Onze grootste droom is om een (zo veel mogelijk) zelfvoorzienend leven op te bouwen in Frankrijk. We zijn bezig met het leren van de Franse taal, en hebben steeds meer contact met mensen die hetzelfde denken als wij, of die al grotendeels zelfvoorzienend leven en wonen.
Waarom willen wij dit? Wij willen de aarde beter gaan behandelen (de aarde kan zonder ons, maar wij kunnen niet zonder de aarde). De grond willen we zuiver en vruchtbaar houden. En uiteraard: een ruimte van liefde creëren voor onze toekomstige kinderen <3.

dinsdag 16 mei 2017

Brandnetelzeep maken



Laatst heb ik zelf zeep gemaakt bij Marc & Martine: brandnetelzeep. Vroeger heb ik het wel eens geprobeerd te maken, maar het is nooit gelukt, omdat er geen goede beschrijving te vinden was. Totdat ik een tijdje terug een recept vond voor Brandnetelzeep.
Een voordeel van zelf zeep maken is dat je zelf kunt kiezen wat je er in gaat verwerken. Ook kun je dan de glycerine er in laten zitten. In de zeep uit de supermarkt is dit onderdeel er uit gehaald en wordt het apart verkocht. Glycerine zorgt er juist voor dat je huid minder snel uitdroogt. Zelf zeep maken heeft ook als voordeel dat je zelf kruiden kunt uitkiezen om toe te voegen, en zo krijg je een eindproduct die geneeskrachtige eigenschappen bevat.
Dus als je een creatieveling of een (beginnende) zelfvoorziener bent, dan kun je heerlijk geneeskrachtige zepen maken die voor jou goed zijn.

Vers gesneden brandnetelzeep
Waarom brandnetelzeep? Deze zeep schijnt goed te zijn voor huidproblemen zoals eczeem, allergische reacties en psoriasis.
Verder wordt er veel olijfolie toegevoegd, en dat wordt door veel mensen gebruikt voor op de huid omdat het de huid vet en soepel houdt.
De kokosolie die er in verwerkt is, is verzorgend en reinigend, en zorgt er voor dat de zeep schuimt.

Dit recept heb ik van deze website, en Martine vroeg aan mij of ik dit recept kon versimpelen, zodat zij het in de toekomst ook kan maken. Dus vandaar dit berichtje.



NOTITIES VOORAF:
  1. Om het project niet te laten mislukken, is het nodig dat de hoeveelheden en de temperaturen exact worden nageleefd.
  2. Je kunt zeep maken door middel van een cold proces, en een hot proces. Het verschil is dat je met het cold proces de zeep enkele weken tot zelfs maanden moet laten rijpen. Bij een hot proces krijg je zeep binnen een uur.
  3. Hoe lees je dit recept: eerst wordt er aangegeven wat de benodigdheden per onderdeel zijn, en daarna de bereidingen per onderdeel. Het is makkelijk als je de benodigdheden apart van elkaar neer zet, zodat het overzichtelijk is en dat je het makkelijk direct kunt gebruiken.
  4. Zeep maken doe je met loog. Dit goedje kan reageren, dus voor de veiligheid kun je latex handschoenen en een veiligheidsbril dragen. Indien je de loogoplossing op je huid krijgt kun je dat afspoelen met ciderazijn.
  5. Brandnetels zijn zowel vers als gedroogd vervelende planten: ze kunnen je namelijk prikken en dat geeft een brandend gevoel. Gebruik handschoenen, of streel de stengel van onderen naar boven met de haartjes mee zodat ze je niet meer kunnen prikken. Ben je toch nog geprikt: in de buurt van deze plant staat altijd wel weegbree. Pluk een blaadje en plet deze tussen de vingers zodat het sap er uit komt. Wrijf dit vervolgens over de brandende plek heen.
  6. Brandnetelpoeder
  7. Aan het einde van het proces voeg je 30-40 gram brandnetelpoeder toe. Dit is heel makkelijk zelf te maken door in de natuur op zoek te gaan naar een veld brandnetels. Zoek mooie planten uit en knip ze af. Je hebt ongeveer 500 gram verse brandnetel nodig voor 30-40 gram poeder. Hang ze thuis in bosjes bij elkaar ondersteboven, op een plek die uit de wind is en goed geventileerd. Het drogen kan een week tot twee weken duren. Het fijnmalen van de brandnetel gaat heel makkelijk door de bladeren en de toppen in een blender te doen.
  8. Om de olijfolie- en kokosolie-brandnetelmaceraat, en de brandnetelthee te maken gebruik je meer grondstoffen dan dat je nodig gaat hebben. Dit komt omdat de brandnetelplanten de stoffen “op zuigen”. Als je na het afwegen nog over hebt van de maceraat dan kun je dit bewaren in een afgesloten bakje in de koeling.
  9. De kokosolie-brandnetelmaceraat is een heel goede basis om zalfjes en crèmes mee te maken. Dus als je dit wilt doen maak je meteen meer hiervan.

Benodigdheden per onderdeel:
Benodigdheden voor de olijfolie-brandnetelmaceraat:
  • Au-bain-marie pan (een pan waar water in gaat en een kleiner pannetje die weer in de grotere pan gezet wordt);
  • 800 gram olijfolie;
  • Verse brandnetels;
  • Zeef met fijn raster (heb je dit niet, maak dan gebruik van een koffiefilter).

Benodigdheden voor de kokosolie-brandnetelmaceraat:
  • Au-bain-marie pan (een pan waar water in gaat en een kleiner pannetje die weer in de grotere pan gezet wordt);
  • 400 gram kokosolie;
  • Verse brandnetels;
  • Zeef met fijn raster (heb je dit niet, maak dan gebruik van een koffiefilter).

Benodigdheden voor de loogoplossing:
  • Brandnetelthee:
    • Verse brandnetels;
    • Pannetje;
    • 400 gram kokend water;
    • Zeef met fijn raster (heb je dit niet, maak dan gebruik van een koffiefilter).
  • Loog (NaOH). Dit gootsteenontstopper (gewoon van het Kruidvat) in de vorm van korrels.

Benodigdheden voor de eindtoevoeging:
  • 30-40 gram brandnetelpoeder (in de notities vooraf staat beschreven hoe je dit maakt).
  • 50 gram kokosolie (dit is een supervet).

Overige benodigdheden:
  • Elektrische weegschaal;
  • Thermometer die tot 100  ͦC gaat;
  • Staafmixer;
  • Lepels om mee te roeren (gebruik hiervoor een lepel die niet meer gebruikt wordt voor voedsel, dat is vooral aan te raden wanneer je in de loog gaat roeren en als je een houten lepel gebruikt);
  • Bakjes/potjes om de olijfolie- en kokosolie-brandnetelmaceraat in te doen;
  • Grote pan om de zeep in te maken;
  • Mallen: hiervoor kun je rubberen cakevormen gebruiken, maar je kunt ook creatief zijn en zelf een vorm maken van hout oh drankenkarton. Zorg er wel altijd voor dat je de zeep er nog uit kunt duwen.
  • Veiligheidsmaatregelen, zie notities vooraf.


Bereidingen per onderdeel:
Bereiding olijfolie-brandnetelmaceraat (dit is een vet):
Voor kokosoliemaceraat en achter olijfoliemaceraat
Zet de Au-bain-marie opstelling klaar en doe in de bovenste pan de afgewogen hoeveelheid olijfolie. Voeg verse brandnetels toe totdat ze bijna niet meer ondergedompeld kunnen worden.
Zet het vuur laag, en laat het mengsel 5 uur trekken zonder deksel.
Zeef het eindresultaat in een bakje/pot. Je kunt het koel bewaren.

Bereiding kokosolie-brandnetelmaceraat (dit is een vet):
Zet de Au-bain-marie opstelling klaar en doe in de bovenste pan de afgewogen hoeveelheid kokosolie. Zorg er eerst voor dat de kokosolie is gesmolten, en voeg dan verse brandnetels toe totdat ze bijna niet meer ondergedompeld kunnen worden.
Zet het vuur laag, en laat het mengsel 5 uur trekken zonder deksel.
Zeef het eindresultaat in een bakje. Dit mengsel gaat stollen, dus zorg er voor dat je het ergens in doet waar het ook weer makkelijk uit te scheppen is. Je kunt het koel bewaren.

Bereiding brandnetelthee:
Breng een ruime hoeveelheid water aan de kook en voeg hieraan de verse brandnetels toe. Je kunt de brandnetel met een pollepel fijn pletten en af en toe roeren. Als het goed is wordt het water een beetje groen, en kun je het zeven.
De brandnetelthee heb je straks nodig om een loogoplossing mee te maken tijdens de bereiding van de zeep.

Stap 1: de twee vetten bij elkaar voegen
Bereiding van de zeep:
Stap 1:
  • Weeg 635,028 gram (of 635 gram) olijfolie-brandnetelmaceraat af;
  • Weeg 272,156 gram (of 272 gram) kokosolie-brandnetelmaceraat af.
Voeg deze vetten bij elkaar in een grote pan (of au-bain-marie pan) op een laag vuurtje, en laat het smelten tot 50  ͦC.






Stap 2: Het loog bij het water voegen
Stap 2:
  • Weeg 344,73 gram (of 345 gram) brandnetelthee af;
  • Weeg 129,104 gram (of 129 gram) loog (NaOH) af.
Dit onderdeel kun je het beste buiten doen (als het niet regent), want het begint te bruisen en het is bij inademen schadelijk voor de longen.
Doe de loog bij het water. Niet andersom! Roer er voorzichtig in, en je ziet dat het gaat reageren. Dit mengsel wordt heel heet, dus laat het rustig afkoelen tot 50  ͦC. Na 5-10 minuten is de reactie uitgewerkt en kun je er weer gewoon mee werken. Pas evengoed nog wel goed op.


Stap 3:
Stap 3: de "trace" is bereikt
Zodra de vetten uit stap 1, en de loogoplossing uit stap 2 beiden tot 50  ͦC zijn gekomen, kun je de loogoplossing bij de vetten toevoegen in de grote pan (of au-bain-marie pan).
Nu ga je met de mixer op de laagste stand mixen. Je mixt door totdat je de zogenoemde “trace” hebt bereikt. Dit houdt in dat je in je zeepoplossing een spoor kunt trekken of een druppel kunt laten vallen en dat het een tijdje zichtbaar blijft.
Het kan even duren voordat je dit hebt bereikt, dus geef niet snel op!
Zodra je de trace hebt bereikt zet je de grote pan (of au-bain-marie pan) op een laag vuurtje.


Stap 4:
Roer elk kwartier met een houten pollepel of de mixer op de laagste stand door de zeepoplossing. In totaal duurt het ongeveer een uurtje totdat je de eindtoevoegingen kunt aanbrengen.
Wanneer je de zeepoplossing in een grote pan op het vuur hebt staan, hou je in de gaten dat het niet te hard gaat pruttelen.

Stap 5:
Wanneer de zeepoplossing een uur heeft staan pruttelen met tussendoor goed roeren kun je de supervet gaan aanbrengen. Dit doe je om de zeep nog iets fijner te maken. In dit recept wordt 50 gram kokosolie. Dit gaat smelten, en roer het goed door de zeepoplossing heen.

Stap 6:
Voeg de brandnetelpoeder toe en roer het goed door elkaar.
Stap 6: brandnetelpoeder toevoegen en roeren


Stap 7:
Schep de zeep in een mal die je van te voren klaar hebt staan, en strijk de bovenkant glad. Laat de zeep op een koele plek afharden.
Stap 7: de zeep in de mallen scheppen
Stap 8:
Wanneer de zeep is afgehard kun je hem uit de mal halen en eventueel naar wens in plakken snijden.
Omdat dit recept een hot proces is geweest kun je de zeep direct gebruiken.

De zelfgemaakte zeep in gebruik
Het resultaat: ongeveer 1311 gram zeep.

Veel succes met dit project!
Tot een volgend berichtje!

Liefs,
Maaike

2 opmerkingen:

  1. ik mis nog wel de link naar de zeep-calculator :-)
    deze http://zeep.vanderleden.com/calculator/ bijvoorbeeld

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dat is een hele goede link!
      Heel leuk om eens mee te gaan bekijken wat je nog meer kunt maken :)

      Verwijderen